غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
360
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
كرمان . شرح حال پدرش عباس ميرزا بهطور مفصل در همين كتاب آمده است . مادرش قزوينى بود « 1 » و تاريخ دقيق تولد او معلوم نيست اما از آنجا كه مطابق گفته سپهر در سال 1245 ه . ق كه پدرش عباس ميرزا نايبالسلطنه توسط فتحعلى شاه براى برقرارى امنيت در خراسان مأمور شد ، وى را تحت سرپرستى محمد خان زنگنه امير نظام و ميرزا اسحاق خان فراهانى به حكومت آذربايجان گماشت ، « 2 » و از آنجا كه بزرگترين برادرش شاهزاده محمد ميرزا متولد 1222 ه . ق . بوده است ، مىتوان حدس زد كه در هنگام انتصاب به حكومت آذربايجان در 1245 ه . ق حداقل ده سال داشته و بايد قبل از 1235 ه . ق و بعد از 1222 ه . ق متولد شده باشد . فريدون ميرزا تا سال 1249 ه . ق حكمران تبريز بود . پس از درگذشت عباس ميرزا در جمادى الثانى همين سال ، « 3 » فتحعلى شاه دستور داد فرزند ارشد عباس ميرزا ، محمد ميرزا ، كه اينك بايد وليعهد مىشد از خراسان به تهران آمده و روانه آذربايجان گردد . « 4 » حكومت محمد ميرزا در آذربايجان حدود يك سال به طول انجاميد ، فتحعلى شاه شاه در 19 جمادى الثانى 1250 ه . ق درگذشت و محمد ميرزا به كمك سفراى روس و انگليس روانه تهران شد تا بر تخت جلوس نمايد . « 5 » محمد شاه كه با آشفتگىهاى فراوان دوره آخر حكومت پدربزرگش ، فتحعلى شاه ، در سراسر ايران روبهرو بود و برخى از عموها و برادرانش مدعى سلطنت او بودند ؛ به فريدون ميرزا اعتماد كرد و
--> ( 1 ) - محمد على مصباحى نائينى : تذكرة مدينة الادب 1 / 533 ( 2 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين / 452 - 453 ؛ نادر ميرزا قاجار : تاريخ و جغرافى دار السلطنه تبريز / 174 ؛ محمد حسن خان اعتماد السلطنه : مرآة البلدان 1 / 645 ( 3 ) - عبد الحسين نوايى : ايران و جهان 2 / 319 ( 4 ) - نادر ميرزا قاجار : پيشين / 174 ؛ عبد الحسين نوايى : پيشين 2 / 319 ( 5 ) - عبد الحسين نوايى : همانجا